मुंबई:
राज्यातील सर्वसामान्यांसाठी एक मोठी आणि तितकीच धक्कादायक बातमी समोर आली आहे. गेल्या अनेक वर्षांपासून सरकारी रुग्णालयांत मिळणारी ‘मोफत’ उपचारांची सुविधा आता बंद होणार असून, राज्य सरकारने विविध वैद्यकीय सेवांसाठी शुल्क आकारण्याचा निर्णय घेतला आहे. आरोग्य विभागाने यासंबंधीचे नवे नियम जारी केल्याने आता केस पेपरपासून ते शस्त्रक्रियेपर्यंत सर्वच गोष्टींसाठी रुग्णांना पैसे मोजावे लागणार आहेत.
काय महागणार?
शासनाच्या नवीन निर्णयानुसार, आता रुग्णालयात पाय ठेवल्यापासून खर्चाला सुरुवात होईल:
केस पेपर आणि नोंदणी: ओपीडी (OPD) नोंदणीसाठी आता ठराविक शुल्क भरावे लागेल.
दाखल रुग्णांसाठी शुल्क: रुग्णालयात भरती झाल्यास दररोजचे प्रवेश शुल्क (Admission Fee) आकारले जाणार आहे.
तपासण्या आणि शस्त्रक्रिया: रक्त लघवी तपासणी, क्ष-किरण (X-ray) आणि विविध शस्त्रक्रियांसाठी आता अधिकृत दर निश्चित करण्यात आले आहेत.
इतर सेवा: प्रसूती सेवा आणि रुग्णवाहिका (Ambulance) वापरासाठीही आता खिसा रिकामा करावा लागणार आहे.
कोणाला सवलत मिळणार?
जरी सर्वसामान्यांसाठी शुल्क लागू झाले असले, तरी काही ठराविक गटांना यातून सवलत देण्यात आली आहे:
स्वातंत्र्यसैनिक आणि त्यांचे कुटुंबीय.
राज्य सरकारी कर्मचारी आणि त्यांचे नातेवाईक.
कैदी आणि न्यायालयीन प्रकरणातील रुग्ण.
वैद्यकीय शिक्षण घेणारे विद्यार्थी.
प्रशासनाचा दावा विरुद्ध जनतेची भीती
या निर्णयामुळे सरकारी रुग्णालयांच्या कामकाजात शिस्त येईल आणि सेवा व्यवस्थापन सुधारेल, अशी अपेक्षा आरोग्य विभागाने व्यक्त केली आहे. गोळा होणाऱ्या शुल्कातून रुग्णालयांच्या देखभालीचा प्रश्न सुटेल, असा प्रशासनाचा तर्क आहे.
मात्र, दुसरीकडे सर्वसामान्य जनतेमध्ये प्रचंड असंतोष आणि भीतीचे वातावरण आहे. खाजगी रुग्णालयांचे खर्च परवडत नसल्याने गरीब रुग्ण सरकारी रुग्णालयाची वाट धरतात, आता तिथेही पैसे भरावे लागणार असल्याने “गरिबांनी उपचार घ्यायचे कुठे?” असा सवाल उपस्थित केला जात आहे. या निर्णयामुळे सरकारी रुग्णालयातील रुग्णसंख्येवर आणि गरिबांच्या उपचार पद्धतीवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
अंमलबजावणी कधी?
राज्यातील जिल्हा रुग्णालये, उपजिल्हा रुग्णालये, ग्रामीण आणि महिला रुग्णालयांमध्ये या नियमांची अंमलबजावणी करण्यासाठी प्रशासनाने तयारी सुरू केली आहे. लवकरच राज्यभर हे नवीन दरपत्रक लागू होणार आहे. सेवेचा प्रकार नवीन शुल्क (अंदाजे)
बाह्यरुग्ण विभाग (OPD) नोंदणी ₹ ५
रुग्णालयात भरती (IPD) दररोज ₹ १०
रक्त तपासणी (प्रत्येकी) ₹ १५
एक्स-रे (X-Ray) ₹ १००
सीटी स्कॅन (CT Scan) ₹ ३०० – ₹ ४००
एमआरआय (MRI) ₹ १,६००
सांधा प्रत्यारोपण शस्त्रक्रिया ₹ ४०,०००
रुग्णवाहिका (Ambulance) ₹ ५ प्रति किमी
