शहरातील हवेचा दर्जा फक्त दोन आठवड्यांत गोरा ते खराब होतो

पुणे: शहर आणि पिंपरी चिंचवडमध्ये हवेच्या प्रदूषणात अवघ्या दोन आठवड्यांत तीव्र आणि चिंताजनक वाढ झाली असून, हवा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) ‘समाधानकारक’ वरून ‘खराब’ वर घसरला आहे आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या गंभीर समस्या निर्माण झाल्या आहेत. केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (CPCB) डेटा दोन्ही महानगरपालिका हद्दीतील तीव्र ऱ्हासाची पुष्टी करतो, प्रामुख्याने PMC भागात PM10 आणि PCMC झोनमध्ये PM2.5.नोव्हेंबरच्या सुरूवातीस, दोन्ही शहरांमधील AQI वाचन मोठ्या प्रमाणावर ‘चांगले’ ते ‘समाधानकारक’ कंसात होते, परंतु 15-16 नोव्हेंबरपर्यंत ते ‘मध्यम’ आणि नंतर ‘खराब’ पर्यंत घसरले होते. पुण्याचा AQI 1 नोव्हेंबर रोजी 56 वरून 16 नोव्हेंबरपर्यंत 162 वर गेला. पिंपरी चिंचवडने 15 नोव्हेंबर रोजी 72 वरून 221 वर झेप घेतली, नंतर 197 वर स्थिरावले.

नागरी प्रतिसादाच्या संथ गतीवर रहिवासी, कार्यकर्ते आणि लोकप्रतिनिधींनी टीका केली आहे. मावळचे खासदार श्रीरंग बारणे यांनी महापालिकेचे आयुक्त श्रावण हर्डीकर यांना पत्र लिहून शहर आता वाढत्या प्रदूषणाच्या विळख्यात सापडले असून, कोट्यवधी रुपये खर्च करूनही प्रदूषणाची पातळी कमी झाली नसून या परिस्थितीला सर्वस्वी महापालिका प्रशासन जबाबदार असल्याचा आरोप केला आहे. त्यांच्या पत्रात त्यांनी रस्त्यांची अनियमित साफसफाई, जमा न केलेला कचरा आणि बांधकामाची अनियंत्रित धूळ याकडे लक्ष वेधले. खडी, रेती आणि खडी रेती खुल्या वाहनातून वाहतूक केली जात आहे. प्रशासनाने या उल्लंघनाकडे दुर्लक्ष केले आहे, त्यामुळे प्रदूषणाची पातळी वाढली आहे,” असे ते म्हणाले.पावसाळ्यानंतर लगेचच घसरण सुरू झाल्याचे रहिवाशांचे म्हणणे आहे. पुनावळेचे रहिवासी विठ्ठल बराल म्हणाले की रस्ते “धूळात माखले आहेत” आणि “दुचाकी चालवणे अत्यंत कठीण झाले आहे”, ते जोडले की “दमा असलेल्यांना बाहेर पडताही येत नाही” आणि धुक्याच्या तोफा “फक्त तक्रारींनंतर” तैनात केल्या जातात आणि फाइल्स बंद केल्यावर कधीही परत येत नाहीत.योग्य हवेच्या गुणवत्तेच्या सेन्सर्सच्या अभावाचा हवाला देत पर्यावरणीय गटांचा विश्वास आहे की वास्तविक परिस्थिती आणखी वाईट आहे. “अधिकाऱ्यांकडून खूप कमी सेन्सर बसवलेले आहेत, आणि त्यांची ठिकाणे अशी आहेत की ते कधीही ग्राउंड रिॲलिटी कॅप्चर करू शकत नाहीत. पिंपरी चिंचवडमधील AQI अधिकृत डेटा दर्शविलेल्यापेक्षा खूप जास्त आहे,” ग्रीन आर्मीचे प्रशांत राऊळ म्हणाले. ते पुढे म्हणाले की प्रदूषण-नियंत्रण उपाय “बहुतेक कागदावर अस्तित्वात आहेत” आणि क्वचितच अंमलात आणले जातात.पीसीएमसीच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, रेडी-मिक्स काँक्रिट प्लांट्सविरुद्ध कारवाई सुरू झाली आहे आणि एअर प्युरिफायर आणि धुके कारंजे सक्रिय केले गेले आहेत, “आम्ही परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करत आहोत.”